Цаг үеийн мэдээлэл

Ойрын өдрүүдэд эдгээр нутгаар бороо орж үерийн аюул нүүрлэхээр байна…УНШ!!!

Манай сайт та бүхэндээ нэгэн мэдээллийг хүргэж байна. Ойрын өдрүүдэд ихэнх нутгаар усархаг бороо орж, зарим газарт үер усны аюул нүүрлээд байгаа. Тиймээс усархаг бороо үргэлжлэн орох нь тариалангийн бүс нутагт хэрхэн нөлөөлөх болон долдугаар сарын сүүл үе, наймдугаар сарын цаг агаарын нөхцөл байдлын талаар Цаг уур, орчны судалгаа, мэдээллийн хүрээлэнгийн Урьдчилан мэдээлэх төвийн технологич, инженер Ч.Сарантуяагаас тодрууллаа.    

-Энэ сарын үлдсэн хугацаанд хэр их бороо орох төлөвтэй байна вэ?

-Ойрын хоногуудад бороо хуртай байна. Ялангуяа өнөө, маргаашдаа баруун аймгууд буюу Баян-Өлгий, Ховд, Завхан, Увс, Хөвсгөлийн нутгаар, 21-нээс Булган, Сэлэнгэ, Төв, Хэнтийн нутгаар үргэлжилсэн бороо орж сэрүүснэ. Өдөртөө 16-21 градус, шөнөдөө 5-10 градус орчим байна. Харин бусад нутгаар дуу цахилгаантай түр зуурын аадар бороо орно. Температурын хувьд говь тал болон тал хээрийн бүс нутгаар харьцангуй дулаан байна. Өдөртөө 30-31 градус, шөнөдөө 8-13 градус орчим байна. Долдугаар сарын 21-23–ны хооронд бороо хур татарна. Гэхдээ долдугаар сарын 24-нд баруун, төв, зүүн аймгуудынхаа зарим газраар, 25, 26-нд нутгийн зүүн хэсэг, говийн аймгуудын зарим газраар түр зуурын дуу цахилгаантай бороо орно. Цаашдаа долдугаар сарын 27-оос төв болон баруун зүгийн нутгаар бороо хуртай байх төлөвтэй байна. Температурын хувьд энэ сарын 19-21-ны хоногуудад нутгийн хойд хэсгээр бага зэрэг сэрүүвтэр, говь талын нутгаар дулаан байна. 19-20-нд Монгол-Алтай, Хангай, Хөвсгөлийн уулархаг нутгаар мөндөр орж болзошгүй төлөв ажиглагдаж байна. Мөн энэ үед нийт нутгаар бороо орж, салхи салхилна. Борооны өмнө салхи 14-16 м/с хүрч ширүүсэх төлөвтэй байна. Борооны улмаас Хангай, Хөвсгөл, Хэнтийн уулсаас эх авсан гол мөрний усны төвшин нэмэгдэж болзошгүй. Иймд учраас хөдөө орон нутгийн гуу жалга, ай сав дагуу нутаглаж байгаа болон уулын хөндийгөөр зусч байгаа, амралт зугаалгаар явж байгаа хүмүүс үер уснаас онцгой сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна.    

-Наймдугаар сард бороо татрах уу. Ер нь наймдугаар сарын цагаа агаарын төлөв олон жилийн дундажтай харьцуулахад ямар байдаг юм бэ?

-Наймдугаар сарын төлөв байдал одоогоор гараагүй байна. Гэхдээ өмнөх сард гаргасан урьдчилсан төлөвөөр температурын хувьд баруун, төв, зүүн аймгуудын ихэнх нутгаар уур амьсгалынхаа дундаж орчим байх төлөвтэй байгаа. Говийн бүс нутаг болон баруун, зүүн нутгаар дунджаасаа дулаахан байх төлөвтэй байна. Хур борооны хувьд баруун аймгууд болох Увс, Завхан, Хөвсгөл, Архангай, Булган, Сэлэнгэ, Хэнтий, Дорнодын зарим газраар дунджаасаа ахиувтар бороо хуртай байх төлөв ажиглагдаж байна. Говийн нутгаар дунджаасаа багавтар бороотой байна. Тал хээрийн бүс нутгаар дундаж хэмжээний бороо хуртай байх төлөв гарсан. Олон жилийн дунджийг харахад наймдугаар сард бороо хур элбэгтэй байдаг. Ялангуяа сарын дунд үе хүртэл дийлэнх нутгаар дуу цахилгаантай бороо ордог. Зарим газраар ахиу хэмжээний бороо ордог юм. Үүнээс гадна өндөр уулархаг нутгаар мөндөр орох тохиолдол ажиглагддаг. Сарын сүүлээр уулархаг нутгаар хүйтэрдэг. Ер нь наймдугаар сард бороо хур татардаггүй учраас үер усны аюулаас сэрэмжтэй байх хэрэгтэй.  

-Ойрын өдрүүдэд Төв аймаг, Сэлэнгэ гэ эд тариалангийн бүс нутгаар усархаг бороо орж, үер буулаа. Ер нь тариалангийн бүс нутгийн нөхцөл байдал ямар байна вэ?

-Газар тариалангийн бүс нутагт тав, зургадугаар сард бороо хур багатай байсан. Харин долдугаар сар гараад тариалангийн гол бүс нутаг болох Сэлэнгэ, Төв аймгийн ихэнх нутгаар бороо хур орсон. Зарим газрын долдугаар сарын эхний 10 гаруй хоногийн нийлбэр тунадас 100 орчим мм бороо орсон байгаа юм. Ялангуяа Баруун хараа орчмоор долдугаар сард ордог олон жилийн дундаж хэмжээнээс 26 мм-ээр давсан бороо орсон. Бусад нутгаар олон жилийн дундажтайгаа ойртсон буюу нормын хэмжээний 60-70 хувьд хүрэх бороо орчхоод байна.  

-Зарим газраар олон жилийн дунджаасаа ахиу хэмжээний бороо орсон гэж байна. Ургацад нөлөөлөх үү? 

-Тав, зургаан сард бороо бага байсан учраас долдугаар сард бороо орох нь үр тариа ургамалд нөлөөлж, ургац алдахад хүргэх эрсдэл бага гэж бодож байна. Харин үүнээс цааш найман сард их хэмжээний бороо орж, сэрүүн байвал тариа налах, тарианы болцод сөргөөр нөлөөлж болно.      Манай сайтын мэдээ мэдээлэл таалагдсан бол лайк шейр хийгээрэй.

Цаг үеийн мэдээлэл

Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ талбай дээр гарч жагсах уу?

Манай сайт та бүхэндээ нэгэн мэдээллийг хүргэж байна. Улс орон хямралтай байна. Цар тахлын хямрапыг Орос-Украины зөрчил улам өрдлөө. Цаашдаа хэрхэх нь тодорхойгүй. Ямартаа ч Монгол Улс энэ оныхоо төсвийг бага ч гэсэн хэмнэх хууль баталж гаргалаа.

Улс төр хэрүүлтэй. Сөрөг хүчин сөхөрчихсөн. Харин эрх баригчид шударга ёстой зодолдож байна. Тэд Хөгжлийн банкны зээлийг хувьдаа завшсан хэргээр зарим гишүүнийг нь шалгах гэсэн хуулийн байгууллагын хүсэлтийг буцаалаа.

Баасан гаригийн орой УИХ-ын гишүүд дөрвөн гишүүнээ шалгуулахаар явуулах уу, авч үлдэх үү гэдгээ шийдэхээр хаалттай хуралдсан. Ерөнхий прокурор бол “Түдгэлзүүлээд шалгах үндэслэл хангалттай” гэж хэдэн өдөр ярьсан. Гэвч Халдашгүй байдлын дэд хорооны таван гишүүний дөрөв “Нэр бүхий дөрвөн гишүүний бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх шаардлагагүй” гэж үзсэн байна. Халдашгүй байдлын дэд хорооны хурал дээр Б.Бат-Эрдэнэ “Түдгэлзүүлэн шалгуулах нь зөв” гэсэн байна.

Харин Сү.Батболд, Н.Энхболд, С.Бямбацогт, Ц.Мөнх-Оргил нар “Хуулийн байгууллагад саад болохгүйгээр бүрэн эрхтэйгээ шалгуулах нь зүйтэй” гэж үзжээ. Энэ нь чуулган дээр дэмжигдэж Хөгжлийн банкны хэрэгт холбогдсон дөрвөн гишүүн дөрвүүлээ бүрэн эрхтэй үлдлээ. Энэ их сонин хэрэг. Яг эрх баригчид гэхээр их хэцүү. Ерөнхий сайд, эрх баригч МАН-ын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ, бас МАН-ын генсек Д.Амарбаясгалан нарын тухайд Хөгжлийн банкны хэргийг ил болгоход ихээхэн үүрэг гүйцэтгэсэн. Л.Оюун-Эрдэнэ “Гол нь, улс төрийн нөлөөлөл ашиглаж, авсан зээлээ зориулалтын бусаар зарцуулсан асуудал бий.

Хангалтгүй хөрөнгө барьцаалсан, шүүхэд маргаан үүсгэсэн асуудлууд. Үүнээс үүдэж Хөгжлийн банк өнөөдрийн хэмжээнд хүрсэн. Энэ тал дээр Засгийн газар хуулийн дагуу хатуу арга хэмжээ авна. Чанаргүй зээлдэгчдэд холбогдох хөрөнгүүдийг битүүмжилж эхэлсэн байгаа. Энэ нь баялаг бүтээгчдийн эсрэг биш тэднийхээ төлөө хийж байгаа асуудап юм.

 

 

Нэр бүхий 15 хүрэхгүй хүн л энэ чанаргүй зээлүүдэд голлох нөлөөтэй байна. Иймд олон нийтийн дэмжлэгтэйгээр Хөгжлийн банкийг цэвэрлэнэ. Олон улсын хууль, дүрмээр нь шийднэ. Эрүүгийн хуулиар авч үзэх хэсэг бүлэг нөхөд бий гэдгийг зориуд тэмдэглэе” гэж байв. Түүнээс хойш үг хэлэх бүртээ Хөгжлийн банкны хэргийг ярьдаг болсон.

Гэсэн ч хууль хяналтынхан мөрдөн шалгах явцдаа гаргасан санал ийнхүү УИХ дээр уналаа. Бүрэн эрхтэй гишүүдийг шалгаж чадах эсэх нь эргэлзээтэй үлдэв. Гэхдээ Л.Оюун-Эрдэнийн байр суурийг харахаар МАН-ынхнаас голдуу бүрдсэн УИХ-аас өөр байна. Тэрээр өнгөрсөн баасан гаригт чуулган дээр “Би байр сууринаасаа ухрахгүй” гэж мэдэгдэв. Тэгэхээр Л.Оюун-Эрдэнэ “Х.Ганхуяг, Г.Амартүвшин, Н.Алтанхуяг, Ё.Баатарбилэг нарын бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэн шалгах ёстой” гэж хэлсэн гэсэн үг. Ерөнхий сайд ийм байр суурьтай, УИХ тийм шийдвэртэй болохоор Хөгжлийн банкны хэрэг цаашдаа хэрхэх вэ гэдэг сонин байгаа юм.

Л.Оюун-Эрдэнийн яриад байсан ажил үр дүнгүй нурах уу. Нэг үгээр хэлбэл, Хөгжлийн банкны зээл хуйны асуудал дээрээсээ таг гацаанд орох уу гэдэг асуулт босч ирж байгаа юм.

Тэгэхгүй гэвэл, ганц л гарц харагдаж байна. Л.Оюун-Эрдэнэ 2022 оны дөрөвдүгээр сарын 8-нд жагсагчидтай уулзахдаа “Ордон дотор хүчин мөхөствөл ордноос гарч олон нийтийн дэмжлэг авч тэмцэнэ” гэж хэлж байв. Тэгэхээр тэр ордноос гарч талбай дээр жагсаал хийж болох юм. Тэгээд ч тэгж хэлсэн жагсаал дээр нь МАН-ынхан цөөнгүй байсан гэдэг. Тэгэхээр түүнд жагсаал хийх бодит боломж байж мэдэх л юм. Тэрийгээ “Ухрахгүй” гэдэг үгээрээ илэрхийлсэн байж мэднэ.

Түүнээс гадна Л.Оюун-Эрдэнэд ингэж тэмцэх өөр бусад шалтгаанууд ч байгаа байх. Сүүлд Хөгжлийн банкны хэргийг ил болгосон, тэдгээрийн араас гишүүд гарч ирснээс хойш эрх баригч улс төр амрахаа больсон. Өнгөрсөн долоо хонопг гэхэд л Архангайн хоёр гишүүн, нутгийн гаралтай зарим хүн хотын төвд нийлж уулзаад “Жу, 49 хоёрынхонтой нийлж засгийг унагая” гэж ярьсан гэх мэдээлэл нэр устайгаа яригдаж байна. Энд тэнд өөвөр цөөвөр ийм уулзалтууд явж байгаа бололтой. Энэ бүхэн мэдээж хэрэг Л.Оюун-Эрдэнийн гаргаж тавьсан олон асуудалтай холбоотой. Тэдгээр нь Оюу толгой, 49, Хөгжлийн банк, Таван толгойн нүүрсний хулгай гэх мэтийн “хохирогч”-дыг нэгггэж буй бололтой. Манай сайтын мэдээ мэдээлэл таалагдсан бол лайк шейр хийнэ үү!!!

error: Content is protected !!